I. Thuốc lá điện tử là gì?
Thuốc lá điện tử là loại mô phỏng hình dạng và chức năng của thuốc lá thông thường, hoạt động bằng cách sử dụng thiết bị điện tử có hệ thống pin sạc làm nóng dung dịch lỏng hòa tan. Chất lỏng sau khi được đốt cháy sẽ biến thành một luồng khói có hương thơm và có chứa nicotine để người sử dụng hít vào luồng hơi có mùi vị và cảm giác giống thuốc lá thật.
Thuốc lá điện tử hiện nay len lỏi vào trường học bằng cách giả dạng son môi, USB, bút, hoặc dạng hình khẩu súng…với nhiều hương vị hấp dẫn như vani, nước hoa, gà rán, hoa quả (chuối, xoài, dâu, cam, táo, nho), kẹo (như kẹo anh đào, kẹo bông gòn, kẹo chocolate, bạc hà)… Nó được ví như “cạm bẫy hương vị”.
II. Tác hại của thuốc lá điện tử
1. Tác hại của thuốc lá điện tử gây viêm phổi
Các hóa chất hương liệu được sử dụng trong thuốc lá điện tử có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bạn. Một số chất phụ gia hương vị như diacetyl (trong bắp rang bơ) có thể an toàn khi dùng ở số lượng nhỏ nhưng sẽ gây nguy hiểm cho bạn khi hít phải trong thời gian dài.
Diacetyl đã được chứng minh là gây ra một bệnh phổi nghiêm trọng tên là viêm tiểu phế quản (popcorn lung).Điều này gây lo ngại cho các chuyên gia y tế về sự hiện diện của nó trong thuốc lá điện tử.Không chỉ vậy, các bệnh về phổi cũng là nguyên nhân lớn gây tử vong cho người hút thuốc lá.
Các nhà nghiên cứu mới chỉ phát hiện diacetyl là một trong những hóa chất trong thuốc lá điện tử gây hại cho sức khỏe của bạn.Những chất phụ gia khác vẫn cần thêm thời gian để tìm hiểu liệu chúng có gây ra mức rủi ro tương tự hay không.
2. Thuốc lá điện tử gây ảnh hưởng não và thận
Chất lỏng trong thuốc lá điện tử khi được bay hơi bị nhiễm với kim loại nặng từ cuộn dây trong thiết bị điện tử sẽ tạo ra các hợp chất hóa học gây nguy hại cho cơ thể của bạn.
Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Sức khỏe Môi trường vào tháng 2 năm 2018 đã phát hiện khoảng một nửa số mẫu thuốc lá được phân tích có hàm lượng chì cao hơn tiêu chuẩn an toàn do Cơ quan Bảo vệ Môi trường đưa ra.
Các kim loại độc hại như chì rất khó để cơ thể bạn xử lý nên sẽ dễ dàng tích tụ trong cơ thể khi bạn thường xuyên tiếp xúc với kim loại này. Chính vì vậy, tác hại của thuốc lá điện tử có thể gây tổn thương cho não, thận và các cơ quan quan trọng khác.
3. Tác hại của thuốc lá điện tử gây nghiện
Chất nicotine được tìm thấy trong thuốc lá điện tử có thể khiến bạn bị nghiện do ảnh hưởng đến “trung tâm khen thưởng” của não và khiến bạn muốn tiếp tục sử dụng loại thuốc lá này. Bạn càng sử dụng nhiều nicotine thì bạn càng cảm thấy dễ chịu.
Trong thời gian cai nghiện thuốc lá, cơ thể bạn cũng có thể cảm thấy rất khó chịu và không thể cưỡng nổi nicotine cho đến khi bạn có thể cân bằng lại cuộc sống mà không có nó.
Nicotine không chỉ gây nghiện mà nó còn ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của bạn bao gồm ảnh hưởng não, mạch máu và hệ thống miễn dịch.Bạn tiếp xúc nicotine càng nhiều thì nó càng ảnh hưởng sức khỏe tổng thể của bạn.
4. Thuốc lá làm bạn tăng nguy cơ chấn thương
Thuốc lá điện tử sử dụng pin lithium-ion để làm nóng cuộn dây và tạo ra hơi khói. Nếu pin bị hỏng sẽ làm cho thiết bị thuốc lá trở nên quá nóng, dễ bắt lửa hoặc thậm chí phát nổ.
5. Tác hại của thuốc lá điện tử với trẻ nhỏ
Hương liệu được sử dụng trong thuốc lá điện tử như hương chocolate hoặc hương kẹo bông không chỉ hấp dẫn người lớn mà còn kích thích sự tò mò của trẻ nhỏ.
Nếu bạn không để thuốc lá điện tử xa tầm tay của trẻ nhỏ thì chúng có thể chạm vào, uống hoặc hít chất lỏng trong thiết bị. Trẻ cũng có thể vô tình cho chất lỏng vào mắt hoặc đổ trên da dẫn đến bệnh nặng hoặc tử vong.
6. Tác hại của thuốc lá điện tử gây ra bệnh tim
Mặc dù chưa có nhiều nghiên cứu cho thấy tác hại của thuốc lá điện tử ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài của bạn.Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây đã tìm thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng thuốc lá điện tử và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như gây đau tim.
Nicotine có trong thuốc lá điện tử có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu, làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ và thậm chí là mắc bệnh về tim mạch. Trên thực tế, nghiên cứu còn cho thấy những người dùng thuốc lá điện tử có khả năng bị đau tim gần gấp đôi so với người không sử dụng.
7. Thuốc lá điện tử khiến cho hơi thở có mùi
Hơi được tạo ra bởi thuốc lá điện tử có chứa các hạt nhỏ có thể gây kích ứng hoặc làm hỏng mô phổi khiến bạn dễ bị đau ngực hoặc gặp các vấn đề về hơi thở.Nếu bạn là người sử dụng cả thuốc lá điện tử và thuốc lá điếu thì hơi thở của bạn còn nặng mùi trầm trọng hơn nữa.
8. Thuốc lá điện tử ảnh hưởng thanh thiếu niên
Thanh thiếu niên thường dễ bị ảnh hưởng bởi các sản phẩm thuốc lá điện tử, đặc biệt là những sản phẩm có chứa nicotine. Không chỉ vậy, bộ não của thanh thiếu niên trong giai đoạn phát triển cũng dễ dàng lạm dụng các chất kích thích khác khi lớn lên.
Nicotine có thể khiến người trẻ tuổi gặp nguy cơ bị rối loạn tâm trạng, giảm kiểm soát xung động và tác động tiêu cực đến các phần của não chịu trách nhiệm về ghi nhớ và học tập.
Một số người thường sử dụng thuốc lá điện tử để hút thay thế cho thuốc lá bởi tác hại của thuốc lá là gây ung thư, rối loạn cương dương, thậm chí gây chết người. Tuy nhiên, thuốc lá điện tử không được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt là sản phẩm cai thuốc lá vì thậm chí nó còn khiến bạn nghiện cả hai loại.
II. Đối tượng sử dụng có nguy cơ bị dụ dỗ, lôi kéo vào mục đích xấu:
Việc học sinh lạm dụng thuốc lá điện tử dễ có nguy cơ bị các đối tượng dụ dỗ, lôi kéo vào mục đích xấu.
Thứ nhất, các đối tượng lôi kéo sử dụng để trục lợi, khi đã nghiện rồi thì bắt buộc phải mua tinh dầu ma túy.
Thứ hai, khi nạn nhân đã nghiện thì các đối tượng sẽ khống chế tinh thần, ép buộc tham gia vào các hoạt động sản xuất, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy.
Thứ ba, sau khi sử dụng và gây ảo giác, các bạn nữ có thể bị lạm dụng tình dục; các bạn nam có thể bị lôi kéo vào những hành vi xấu, gây rối trật tự, đi gây án hình sự…
Ngoài ra các em học sinh chưa đủ tuổi để sử dụng theo quy định của luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
IV. Để ngăn chặn thuốc lá điện tử tiếp cận với lứa tuổi học sinh vai trò của gia đình và nhà trường rất quan trọng.
1. Đối với nhà trường:
Nhà trường luôn cấm học sinh sử dụng thuốc lá điện tử. Đẩy mạnh giáo dục tuyên truyền nhằm giúp phụ huynh, học sinh nhận thức được tác hại của thuốc lá đối với trẻ nhỏ. Tăng cường các hoạt động ngoại khóa và các công tác tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Đồng thời nhà trường cũng kêu gọi: “Cán bộ, viên chức, nhân viên và tất cả mọi người hãy bỏ thuốc lá ngay từ bây giờ để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, cho những người xung quanh và tạo môi trường không khói thuốc lá. Đừng hút thuốc lá trong nhà khi có trẻ em, người già và phụ nữ mang thai, đừng mời hoặc nhận thuốc lá từ bạn bè, đồng nghiệp. Không hút thuốc lá tại cơ quan, công sở, trường học, cơ sở y tế và các địa điểm công cộng khác. Và hãy giảm thuốc lá, tiến tới cai nghiện thuốc lá; kiên quyết nói không với thuốc lá khi chưa từng hút, hãy để môi trường xung quanh không khói thuốc lá…”
2. Đối với gia đình, cha mẹ:
Cần dành thời gian quan tâm, lắng nghe trẻ và giám sát trong các hoạt trong cuộc sống của trẻ trên cơ sở tôn trọng tránh dẫn đến các hành vi chống đối do bị áp đặt. Phối hợp với nhà trường để tìm hiểu thêm sinh hoạt, mối quan hệ của trẻ để có thể phát hiện những dấu hiệu bất thường. đặc biệt quan tâm nhắc nhở các con nêu cao cảnh giác, không nhận đồ vật từ người lạ, nhất là đồ ăn, hút, ngửi…. Khi phát hiện những dấu hiệu bất thường, cần liên hệ với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để được thăm khám và điều trị sớm.
Thuốc lá điện tử không chỉ gây ảnh hưởng đến người lớn, thanh thiếu niên mà còn ảnh hưởng đến cả trẻ nhỏ. Mỗi người trong chúng ta nên nhận biết sớm những tác hại của thuốc lá điện tử với sức khỏe, không hút thuốc vì sức khỏe của chính bạn và những người thân yêu.